Doğanın bir parçası olan insanoğlu çevresinde olup biten toplumsal ve doğal değişmeleri anlamaya ve onları açıklamaya uğraşmaktadır. Emekleme çağından sonra çocuklar ilk önce sekemeyerek yürür, daha sonra ise konuşur. Belli bir zaman sonra değişik fizik hareketleri yapar ve konuşmaya...

Ama İslâmcı-milli görüşe bağlı kişiler ideoloji'den, (üstelik metafizik idealizmden) yola çıktıkları için, kapitalizm-öncesi toplumsal.-ekonomik oluşumlar ile kapitalist toplumsal-ekonomik oluşumlar arasındaki tarihsel ayrımı ve ilişkiyi, çok doğal olarak, değerlendirememekte; sanatsal-manevi...

    Düşünselliği tarihsellikten, tarihselliği de toplumsallıktan soyutlayarak «ideoloji» katına yerleşmekte; sonuçta, «kritikçilik» iddiasında olduğu halde, toplumsal yaşamla ilintili hiçbir temel eleştiri getirememektedir.   Yapısalcı konumdaki yazarların, ele aldıkları toplumsal sanatsal...

    Günümüzde egemen kültür düşüncesindeki bunalımın kaynağı yine kendisidir. Bir başka deyişle, ülkemizde bugün egemen iki kültür anlayışının, yani, Türk-İlam’cı kültür anlayışı ile Batı'cı kültür anlayışının ikisi de idealist düşünce kaynaklı olup, ikisi de maddi kültür ile manevi kültürü...

Batının Hıristiyan Ortaçağ resim sanatı da iki boyutludur; yani Batı estetiğini karşısına alan İslâmi geleneksel sanatın bir özelliği değildir başlı başına. Bu nedenle bu estetiksel olguları ideoloji'den, din'den yola çıkarak değil, böyle bir ideoloji'ye yol açan toplumsal yapıdan yola çıkarak...

Ülkemizde son yıllarda «milli kültür ve sanat» anlayışı biçiminde dile getirilen görüşler, bilindiği gibi, kendi içinde üç ana yönelimi içermekte; İslamcılık, Türkçülük ve Osmanlıcılıktan oluşan bir «milli sentez» kimliği içinde ortaya konmak istenmektedir.   Bu «milli sentez», kendi...

Ulusal kültür bunalımı, hiç kuşkusuz, toplumsal kültür bunalımı olduğu kadar, «egemen kültür bunalımı»dır da; bir başka deyişle, toplumda egemen bir maddi-manevi kültür uyumunun kurumunun kurulamamış olmasıdır.   Nitekim karşıt görüşler de bu konuda aynı düşüncededirler. Örneğin, «Milli...

  Bu anlamda da saray sanatı, örneğin, divan şiiri ne denli mazmunlaşmışsa, yani, hikâye-ediciliği yitirip nakısa, oyuna dönüşmüşse; halk şiiri o denli kalıpsal imge yapısından uzaklaşarak açık hikâyeciliğe, somut nesnelliğe, hatta (Pir Sultan, Köroğlu, Kazak Abdal, vb. gibi örneklerde) düzeni...

O halde, şu soruları soralım: Türkiye'de edebiyat tarihi'nin durumu, düzeyi ve niteliği nedir? Türkiye'de edebiyat sosyolojisi var mıdır? Türkiye’de edebiyat kuramı oluşmuş mudur?   Aynı soruları roman bağlamı içinde de ele alabiliriz: Türkiye'de roman tarihi yazılmış mıdır? Roman...