Her şeyden önce, estetik ve sanat alanında, sizin de belirttiğiniz gibi, günümüze yakışmayan verimsiz tartışma ya da yaklaşımların sona ereceği beklentisi. İkinci, artık böyle bir kitap göz önüne alınmaksızın, bu konuda çalışmalara girişmenin istenen verimliliğe ulaşamayacağı.   Öte...

  Bu bağıntı, mutlak olmamakla birlikte, karşılıklı uygunluk içinde olabilir.   Yukarıdaki «bazı parlak dönemler» deyiminden de anlaşılacağı üzere, tarihte, sanatsal yaratımların ileri düzeyde oluşlarıyla birlikte, toplumsal maddi ya Piyada üretim düzeyinin de ileri olduğu dönemlere...

  Tarih boyunca bütün büyük sanatçılar, yalnız kendi sanatsal yaratımlarıyla değil, ama aynı zamanda, sanat üstüne kendi düşünceleriyle de, sanat kuramına ve estetiğine özlü katkılarda bulunmuşlardır.   Söz gelişi, Diderot, Lessing, Schiller, Goethe, Tolstoy, Gorki gibi yazarlar yalnız...

Hiç kuşkusuz, toplumsal gelişmede olduğu gibi, sanatsal gelişmede de yalnız ilerlemeler değil, ama gerilemeler de görülür; çünkü gelişme, çelişkili bir süreçtir.   Eski ile yeni'nin çelişmesini içinde taşıdığı kadar; eski'nin yeni ya da yeni'nin eski üzerindeki baskısını da taşır. Eski ile...

Farklı maddi üretim tarzlarının farklı manevi üretim şekillerine yol açmasının asıl bir nedeni de, her tarihsel dönemin kendine özgü estetik idealleri oluşudur.   Bu idealler kendi tikel özelliğiyle uygunluk gösteren, başka koşullar altında yinelenmesi olanaksız sanat yapıtlarının ortaya...

  Bizce bu kitabın akla ilk gelen önemli özelliği, bu nitelikte bir kitabın ülkemizde ilk kez yayınlanması. Daha önce de değindiğimiz gibi, ülkemizde yayınlanmış bir bilimsel maddeci estetik kitabına rastlamıyoruz. «Estetik» adı altında çıkmış kitaplar ya idealist düşüncenin ürünleri ya da...

Toplumlarda maddi üretimin gelişmesiyle manevi üretimin gelişmesi arasındaki bağıntı öylesine karmaşıktır ki, bilindiği gibi, «sanatın bazı en parlak dönemlerinin, ne toplumun genel gelişmesiyle, ne de toplumun adeta iskeletini oluşturan maddi temeli arasında bir uygunluk görülür.»   Ne var...

Eğer bu sanatsal-estetik ideal, toplumun gereksinmesiyle uygunluk içindeyse, toplumsal gelişmenin gereksinimlerine karşılık veriyorsa, sanatta yenilik olarak kendini gerçekleştirir.   Ne var ki, toplumsal gelişme içinde, eski sanat sal estetik idealler ve kültürel değerler ile yeni estetik...

    Ne var ki, kitabın bir başka çok önemli özelliği olarak, bu bütünsellik, kapalı bir estetik yaratmaya çalışan bazı maddeci düşünürlerden, örneğin Lukacs'tan farklı olarak, «dinamik» bir bütünsellik; çünkü temelinde pratikle ilişkisi içinde ele alınmakta.   Bir başka deyişle, sistemsel...