Ögeler etikete göre görüntüleniyor: Ebru Atölyesi

Çağdaş desen, gündelik hayatın tüm gizli dinamiklerinden ve tüm disiplinlerden beslenmektedir. Çağdaş sanat pratikleri, günümüz sanatının kendi nesnesiyle ilgili problematikleri çözmede çok yönlü yollar ve disiplinler kullanmaktadır.

Resim, fotoğraf, sinema, yeni medya gibi disiplinlerin kendi aralarındaki imge ve form alışverişleri, sanat yapıtının kendi sınırlarını eritmiştir. Geleneksel anlamda disiplinlerin tek başına kullanıldığı uygulamalar elbette sürekliliğini korumaktadır. Bu süreklilik teknik anlamda disipliner (tek başına resim, tek başına desen, tek başına heykel vb. gibi) sayılabilir.

Ancak sanat nesnesinin kavramsal bütünlüğü disiplinlerarası bir yapıdan beslenir (tıp, astronomi, tarih, ekoloji, sosyoloji, mimarlık vb., bilişim sistemleri vb.) ve bu durum yapıtın tek başına bir desen veya çizim olarak olarak yapıtlaşabileceğini gözler önüne serer.

Dolayısıyla desenin klasik konservatif yapısı, teknik bütünlüğü, günümüz sanatının farklı dinamikleriyle, içerikle üst üste çakışarak tanımı kolay olmayan bir sentez yapıya bürünür. Elbette her açıdan bakıldığında bir sanatçı için kalem ve kağıt vazgeçilmez birer araçtır.

Aynı zamanda bu araçlar hala günceldir ve günümüz sanatı için yeni bir dil edinmiştir. Yeni pratiklerin klasik/geleneksel araçlarla da üretilebileceğini çarpıcı bir şekilde gösteren çizgi ve desen, artık tek başına da bir yapıt olabilir.

adana da özel yetenek sınav sonuçlarıadana da özel yetenek sınav sonuçlarıadana da özel yetenek sınav sonuçları

Mekânda derinlik oluşturmada varlıkları art arda sıralamanın yanında desenin elemanlarını da etkili kullanmak gerekir. Desenin elemanlarının kullanımı, ışığın etkisi, leke dağılımı mekânın algılanmasında farklı etkiler uyandıracaktır.

Rönesans Döneminde derinlik etkisi figürlerin yanında diğer varlıkların da betimlenmesiyle oluşturulurken Barok Dönemde ışığın etkisi kullanılarak derinlik oluşturulmuştur.

Mekânın kullanımı, nesne-mekân ilişkisi dönemlere göre sanatçı üsluplarının gelişimiyle değişim gösterir. Her desen çiziminde mekân kullanılmayabilir. Sadece varlıkların deseni çizilebilir. Bu durumda kompozisyonda derinlik etkisini sağlayan bir mekân da olmayacaktır

Okulunuzun içinde desenini çalışabileceğiniz uygun bir mekân seçiniz. Seçtiğiniz mekânda doğal ve yapay nesnelerin bütün oluşturacak biçimde bir arada olmasına özen gösteriniz. Gerekirse siz bir düzenleme oluşturunuz. Nesnelerin; kendi içinde, birbirleriyle ve mekânla oranlarını inceleyiniz. Açıların yerlerini ve yönlerini tespit etmeye çalışınız.

Desen çizerken varlıkların kendi içinde ve birbirleriyle oranları tespit edilirken düz-dik, yatay ve çapraz çizgiler kullanılır.

Öncelikli olarak varlıkların en ve boy ölçüleri tespit edilir. Daha sonra çevresindeki boşlukların da biçiminden ve büyüklüğünden yararlanılarak diğer varlıklarla büyük-küçük ilişkisi kurulur. Bir sonraki aşamada ise her bir parçanın kendi içindeki oranları tespit edilir. Görsellerde araştırma çizgileri kullanılarak varlıkların birbirleriyle ve kendi içinde ölçülendirilmesi görülmektedir.

Kompozisyondaki varlıkların bütün içinde ve birbirleriyle oranları belirlenirken varlıkların konumuna ve hareketine göre oluşan açıların da doğru tespit edilmesi gerekmektedir. Açıların tespitinde varlıkların birbirleriyle olan mesafeleri, aralarındaki boşlukların miktarı ve biçimleri, oluşan hareketin yönü dikkate alınmalıdır. Açılar belirlenirken de düz-dik, düz-yatay ve düz-çapraz çizgiler kullanılır.

Açıların tespitinde yalnızca araştirma çizgileri değil mekân içindeki diğer varlıkların kenar çizgileri, dik-yatay konumları, enleri, boyları ve aralarındaki boşluklar da kullanılmalıdır.

Desen çalışmalarında oranların tespitinde önemli bir kural da konunun ya da kompozisyonun bir parçası çalışılırken gözün, bütüne hâkim olabilmesidir. Bu hâkimiyet parça-bütün ilişkisinin kurulmasını sağlayacaktir. Göz, modelin her yerinde dolaşırken açıları tespit eder ve parçaların birbirleriyle ilişkilerini ve bütün içindeki yerini belirler, sonra bunu çalışma yüzeyine aktarır. Sağlam bir desen çiziminde parça-bütün ilişkisini çok yönlü değerlendirmek gerekir.

Kompozisyondaki varlıkların bütün içinde ve birbirleriyle oranları belirlenirken varlıkların konumuna ve hareketine göre oluşan açıların da doğru tespit edilmesi gerekmektedir. Açıların tespitinde varlıkların birbirleriyle olan mesafeleri, aralarındaki boşlukların miktarı ve biçimleri, oluşan hareketin yönü dikkate alınmalıdır.

Açılar belirlenirken de düzdik, düz-yatay ve düz-çapraz çizgiler kullanılır. Açıların tespitinde yalnızca araştirma çizgileri değil mekân içindeki diğer varlıkların kenar çizgileri, dik-yatay konumları, enleri, boyları ve aralarındaki boşluklar da kullanılmalıdır.

Desen çalışmalarında oranların tespitinde önemli bir kural da konunun ya da kompozisyonun bir parçası çalışılırken gözün, bütüne hâkim olabilmesidir. Bu hâkimiyet parça-bütün ilişkisinin kurulmasını sağlayacaktir. Göz, modelin her yerinde dolaşırken açıları tespit eder ve parçaların birbirleriyle ilişkilerini ve bütün içindeki yerini belirler, sonra bunu çalışma yüzeyine aktarır. Sağlam bir desen çiziminde parça-bütün ilişkisini çok yönlü değerlendirmek gerekir.

Akrilik boyalarının yapıştırıcı özelliği kesyap çalışmalarına yardımcı bir madde olmalarını sağlar. Bu boya hem renk verici hem de yapıştırıcı olarak kullanılabilir. Piyasadaki renksiz akrilik medyumları da yapıştırıcı olarak kullanılabilir. Bu medyumların kuruyunca parlak ve mat olanları vardır. Boyayı ya da medyumu, kum ya da mermer tozu gibi maddelerle fazla doldurduğunuz alanlarda çatlama olabilir. Bu çatlaklar ender görülürler, ancak kuruduktan bir kaç saat sonra doldurulabilir.

Tektür maddesi de kesyap çalışmalarında kullanılabilir. Bu alanda ideal, kalın şekil verilebilen bir yapıştırıcıdır. Küçük bir kâğıt parçasından, bir tahta parçasına kadar her şeyin yerinde durmasını, yapışmasını sağlar. Bu maddeyi boyayla karıştırıp kullanabilir ya da kuruduktan sonra boyayabilirsiniz. Tahtanın üstüne önce tekstür maddesi sürülmez ve cisimler bu maddenin içine bastırılarak yerleştirilmiş, kurumaya bırakılmıştır. Şekil - 24 de akrilik boya ve medyumlarla yaratılabileceklerin tipik bir örneği görülüyor.

Model olacak kişinin herkesin rahat görebileceği bir yerde oturmasını sağlayınız. Bunun için oturma pozisyonunuzu, modelin karşısında yarım daire biçiminde oluşturabilirsiniz. Modelin biçimini, hareketini, harekete göre parçalar arasında oluşan boşlukları, başın, gövdenin, bacakların ve kolların birbiriyle oranlarını dikkatle inceleyiniz. Harekete göre oluşan açıların yerlerini ve yönlerini tespit etmeye çalışınız.

Kompozisyonu kâğıt yüzeyine aktarınız. Kompozisyonunuzun kâğıt yüzeyinde küçük kalmamasına ya da kâğıt sınırlarını aşacak kadar büyük olmamasına dikkat ediniz. Baş, gövde, kol ve bacakların birbirleriyle oranlarını ve modelin hareketine göre oluşan boşlukların biçimlerini doğru kurgulamaya çalışınız. Bunun için yatay, dikey ve çapraz çizgileri kullanarak oranları ve oluşan açıları doğru tespit ediniz.

Oranları araştirırken iç kontur çizgilerini formun geometrik yapısına uygun olarak kullanmaya çalışınız. Gövdedeki ön, yan ve üst planları göstermeye çalışarak parça bütün ilişkisini oluşturunuz.

Işığın yönüne dikkat ederek açık, orta ve koyu çizgi değerleriyle modelin desenini çiziniz. Bu çalışmayı, modele farklı açılardan bakarak tekrarlayınız.

Desen çalışmalarında oranların belirlenmesinde deseni çizilecek nesnenin ya da modelin yalnızca kendi içindeki parçaları değil, yapısı ile ilgili olan iç ve dış boşlukların da oranlarının ve biçimlerinin doğru tespit edilmesi gerekmektedir. Bu boşluklar, kütlenin algılanmasında önemli rol oynamaktadır. Boşluklar aynı zamanda açıların, hareketin belirlenmesini ve parça-bütün ilişkisinin kurulmasını da sağlayacaktir.
Desen çalışmalarında formun iç ve dış boşluk oranlarının belirlenmesi, büyük-küçük ilişkisinin kurulması, kompozisyonda dengenin, birliğin sağlanmasında önemli bir noktadır. Boşlukların dengeli dağılımı, hacimsel etkiyi de güçlendirir.

Işığın yönüne dikkat ederek açık, orta ve koyu çizgi değerleriyle modelin desenini çiziniz. Bu çalışmayı, modele farklı açılardan bakarak tekrarlayınız.