Ögeler etikete göre görüntüleniyor: Ebru Galerileri

Desen çizerken varlıkların kendi içinde ve birbirleriyle oranları tespit edilirken düz-dik, yatay ve çapraz çizgiler kullanılır.

Öncelikli olarak varlıkların en ve boy ölçüleri tespit edilir. Daha sonra çevresindeki boşlukların da biçiminden ve büyüklüğünden yararlanılarak diğer varlıklarla büyük-küçük ilişkisi kurulur. Bir sonraki aşamada ise her bir parçanın kendi içindeki oranları tespit edilir. Görsellerde araştırma çizgileri kullanılarak varlıkların birbirleriyle ve kendi içinde ölçülendirilmesi görülmektedir.

İnsan vücudu karmaşık bir yapıya sahiptir. Anatomik yapısı gereği her bir parçası kendi içinde harekete ve bu harekete bağlı olarak da diğer varlıklardan farklılıklara sahiptir. Hareketindeki değişimin yanında kendi içinde oranlara sahiptir. Bu oranlar temelde benzer olsa da kadın-erkek ya da yetişkin çocuk olmasına göre farklılıklar göstermektedir.

Görselde kadın-erkek ve yetişkin-çocuk vücutlarındaki oranların farkı görülmektedir. Desen çalışmalarında insan vücudunun oranları belirlenirken baş, yüzyıllardır birim ölçüsü olmuştur. Baş, birim ölçüsü alınarak gövdenin, kolların, bacakların birbirleriyle ve bütünle oranları tespit edilmiştir. Bu yöntem, oranların belirlenmesinde en yaygın kullanılan yöntemdir.

Desen çalışmalarında bu ve buna benzer kati yöntemler kullanmak yerine, desen çizen kişinin kendi çalışma üslubu içinde kendi yöntemlerini geliştirmesi daha doğrudur.

Model olacak kişinin herkesin rahat görebileceği bir yerde ayakta durmasını sağlayınız. Bunun için oturma pozisyonunuzu modelin karşısında yarım daire biçiminde oluşturabilirsiniz. Modele basit bir hareket (bir ayağının önde olması ve elini beline koyması gibi) kazandırınız. Modeli dikkatle inceleyiniz. Başın, gövdenin, bacakların ve kolların birbirleriyle oranlarını inceleyiniz. Bacaklardaki ve kollardaki harekete göre oluşan açıların yerlerini ve yönlerini tespit etmeye çalışınız.

Oranları ve açıları doğru tespit etmeye çalışarak kompozisyonu kâğıt yüzeyine yerleştiriniz. Kompozisyonunuzun kâğıt yüzeyinden küçük ya da kâğıt sınırlarını aşacak kadar büyük olmamasına dikkat ediniz. Oranları ve açıları doğru tespit etmek için dikey, yatay ve çapraz araştırma çizgileri kullanınız. Oranları araştırırken iç kontur çizgilerini formun geometrik yapısına uygun olarak kullanmaya çalışınız.

Işığın yönüne dikkat ederek açık, orta ve koyu çizgi değerleriyle modelin desenini çiziniz. Bu çalışmayı, modele farklı açılardan bakarak tekrarlayınız.

Desen çalışmalarında oranların belirlenmesinde deseni çizilecek nesnenin ya da modelin yalnızca kendi içindeki parçaları değil, yapısı ile ilgili olan iç ve dış boşlukların da oranlarının ve biçimlerinin doğru tespit edilmesi gerekmektedir. Bu boşluklar, kütlenin algılanmasında önemli rol oynamaktadır. Boşluklar aynı zamanda açıların, hareketin belirlenmesini ve parça-bütün ilişkisinin kurulmasını da sağlayacaktir.
Desen çalışmalarında formun iç ve dış boşluk oranlarının belirlenmesi, büyük-küçük ilişkisinin kurulması, kompozisyonda dengenin, birliğin sağlanmasında önemli bir noktadır. Boşlukların dengeli dağılımı, hacimsel etkiyi de güçlendirir.

Işığın yönüne dikkat ederek açık, orta ve koyu çizgi değerleriyle modelin desenini çiziniz. Bu çalışmayı, modele farklı açılardan bakarak tekrarlayınız. Desen çalışmalarında oranların belirlenmesinde deseni çizilecek nesnenin ya da modelin yalnızca kendi içindeki parçaları değil, yapısı ile ilgili olan iç ve dış boşlukların da oranlarının ve biçimlerinin doğru tespit edilmesi gerekmektedir.

Bu boşluklar, kütlenin algılanmasında önemli rol oynamaktadır. Boşluklar aynı zamanda açıların, hareketin belirlenmesini ve parça-bütün ilişkisinin kurulmasını da sağlayacaktir.

Desen çalışmalarında formun iç ve dış boşluk oranlarının belirlenmesi, büyük-küçük ilişkisinin kurulması, kompozisyonda dengenin, birliğin sağlanmasında önemli bir noktadır. Boşlukların dengeli dağılımı, hacimsel etkiyi de güçlendirir.

Işığın yönüne dikkat ederek açık, orta ve koyu çizgi değerleriyle modelin desenini çiziniz. Bu çalışmayı, modele farklı açılardan bakarak tekrarlayınız.

Desen çalışmalarında kompozisyonda, farklı elemanların sıra ile ve belli aralıklarla birbirlerini izlemesi ritmi oluşturmaktadır. Bu sıralama ve birbirini izleme, tekdüze ve simetrik değil özgündür. Ritim, aynı zamanda kompozisyondaki hareketin yönünü ve gücünü belirleyerek dengeyi de sağlamaktadır.Van Gogh [Van Goh (1853-1890)]’un peyzaj desenlerinden biri görülmektedir.

Kompozisyonun ön taratında bulunan tarladaki çizgi ve nokta elemanı kullanılarak oluşturulmuş şeritler tekrarlanarak ritim oluşturulmuştur. İlk aşamada bu tekrarlar tekdüze gibi algılansa da perspektife göre oluşan açılarla ve belirsizliklerle tekdüzelik bozulmuştur. Bu ritmik yapı, kompozisyondaki hareketi güçlendirerek karşıda görünen evlerin uzaklık hissini de artırmıştır.

Tarladaki dikey kurgu, evlerin çatılarındaki yatay kurgu ile dengelenmiş ve yine arkadaki kalenin gökyüzüne ulaşan kulelerinin varlığıyla bu dikey kurgu tekrarlanarak ritimsel yapı devam ettirilmiştir. Kullanılan çizgi ve nokta elemanının ve açık, orta, koyu değerlerin tekrarlanmasıyla da kompozisyonda ritim oluşturulduğu görülmektedir. Kompozisyondaki bu kurgu, ritmi oluşturduğu gibi boşluk ve doluluğuyla dengeyi de sağlamaktadır.

Oranları araştırırken iç kontur çizgilerini formun geometrik yapısına uygun olarak kullanınız. Işığın geliş yönüne dikkat ederek açık, orta, koyu çizgi ve leke değerleriyle kompozisyonu kâğıt yüzeyine aktarınız. Açık-koyu zıtlıklarının ve leke dağılımlarının denge ve ritim oluşturmasına dikkat ediniz.

Nesnelerin hareket yönlerini, gölgelerinin yönlerini doğru tespit etmeye çalışınız. Nesne-mekân ilişkisini kurarak birlik ve bütünlüğü oluştunuz.

Atölyenizde bulunan nesnelerle basit bir kompozisyon oluşturunuz. Aynı boyutuna birkaç resim kâğıdı hazırlayınız ve kompozisyonun eskizlerini çiziniz. Bir çiziminizde yalnızca nesnelerle oluşturduğunuz kompozisyonun eskizini çalışınız.

Diğer çiziminizde, hazırladığınız kompozisyonun çevresinde bulunan diğer varlıklarla birlikte eskizini çalışınız. Üçüncü çiziminizde, hazırladığınız kompozisyonun mekânla birlikte eskizini çalışınız.

Çalıştığınız eskizleri, arkadaşlarınızın çalışmalarıyla karşılaştırarak kompozisyondaki boşlukların ve doluluklarının dengesini, kompozisyonlarda oluşan değişimleri inceleyiniz. Hacimlerin yüzey üzerinde belirtilmesinde boşlukların etkisini tartışarak değerlendiriniz.

Park bahçe gibi açık alanlara çıkınız. Çevrenizdeki doğal ve yapay nesnelerin büyük-küçük ve dikey-yatay ilişkisini inceleyiniz.
Kendinize doğal ve yapay nesnelerin bir arada denge oluşturduğunu düşündüğünüz bir kompozisyon belirleyiniz.

Belirlediğiniz kompozisyondaki nesnelerin ve boşlukların büyük-küçük ilişkisinin oluşturduğu bütünlüğü, dengeyi ve ritmi mekânla bağlantısını kurarak inceleyiniz. Mekânla birlikte nesnelerin birbirleriyle oranlarını ve oluşan boşlukların biçimlerini doğru kurgulayarak kompozisyonu, kâğıt yüzeyine aktarınız.