Heykel Dersleri Başladı

Görüldüğü gibi, estetik bilimi, bir yandan sanata özgü estetiksel olanı genellendirerek; öte yandan, estetiksel olanı tüm kültürel süreçlere, üretimsel maddi-pratik sisteme yayarak, hem kendi tanımı, hem de kendi ana konusu ve nesnesi açısından değişime uğramıştır. Böyle olmakla birlikte, burada ilginç çelişkin bir durum da, yulardaki birçok tanımdan da görüleceği gibi, estetiği estetiksel olanla, yani yine kendisiyle açıklama durumudur.

Oysa, nedir estetiksel olan, onun karşılığının açıklanması, belirlenmesi gerekmektedir. Ancak sorunun bu yanı açıklığa kavuştuktan sonra, yukarıdaki genel sonuçlandırmayı benimseyebiliriz. Hiç kuşkusuz, birçok estetikçi bu açmazdan kurtulmaya çalışarak, estetiksel olanı tanımlama yoluna gitmiştir.

Genel eğilim, estetiksel olanı güzel olanla açıklamak, estetiği güzelliğin bilimi olarak tanımlamak olmakla birlikte, bu konuda tam bir görüş birliği yoktur. Ancak, hem sanat içi, hem de sanat dışı estetiksel olanı açıklayabilmek için yalnız «güzellik» kavramı yetmemektedir. Nitekim M. Kağan, güzel olanın yanı sıra, çirkin, yüce, bayağı, trajik ve komik olandan da söz ederek, estetiksel olanı açıklamaktadır