Bir başka yönelim de, estetik ile sanat kuramının iki ayrı bilim olduğunu; sanat kuramının yalnızca sanatsal gelişme ve yaratma yasalarıyla, estetiğin ise yalnızca güzelliğin yasalarıyla ilgilenebileceğini öne sürmektedir.

Örneğin, Pospelov, estetiksel olan ile sanatsal olan arasında kategorik bir ayrım yaparak, sanat kuramını estetiğin alanı dışına çıkarmakta, böylelikle de, estetiğin ancak genel, felsefi bir öğreti olabileceği sonucuna varmaktadır .

Hiç kuşkusuz, estetiği sanat kuramıyla bağımlı kılmak ya da sanattan yola çıkarak temellendirmeye çalışmak ne denli tek yanlı ya da genişletilmesi gereken bir tutuluşa, estetik ile sanatı birbirinden ayırmak da o denli yanlış ve kaçınılması gereken bir tutumdur. Bu nedenle, estetiği sanatla bir tutmayan, estetiğin alanını genişlemeye çalışan yönelimler ister istemez ağırlık kazanmaktadır.

Örneğin, burjuva estetik alanında «yorumlama estetiği»ne karşı çıkarak, estetiksel durumları yalnızca sanatın nesnesiyle sınırlandırmayan, estetiksel olanı ampirik yoldan nesnelleştirmeye çalışan M. Bense'nin «bildirişim estetiği».

Heykel Dersleri Başladı

Görüldüğü gibi, estetik bilimi, bir yandan sanata özgü estetiksel olanı genellendirerek; öte yandan, estetiksel olanı tüm kültürel süreçlere, üretimsel maddi-pratik sisteme yayarak, hem kendi tanımı, hem de kendi ana konusu ve nesnesi açısından değişime uğramıştır. Böyle olmakla birlikte, burada ilginç çelişkin bir durum da, yulardaki birçok tanımdan da görüleceği gibi, estetiği estetiksel olanla, yani yine kendisiyle açıklama durumudur.

Oysa, nedir estetiksel olan, onun karşılığının açıklanması, belirlenmesi gerekmektedir. Ancak sorunun bu yanı açıklığa kavuştuktan sonra, yukarıdaki genel sonuçlandırmayı benimseyebiliriz. Hiç kuşkusuz, birçok estetikçi bu açmazdan kurtulmaya çalışarak, estetiksel olanı tanımlama yoluna gitmiştir.

Genel eğilim, estetiksel olanı güzel olanla açıklamak, estetiği güzelliğin bilimi olarak tanımlamak olmakla birlikte, bu konuda tam bir görüş birliği yoktur. Ancak, hem sanat içi, hem de sanat dışı estetiksel olanı açıklayabilmek için yalnız «güzellik» kavramı yetmemektedir. Nitekim M. Kağan, güzel olanın yanı sıra, çirkin, yüce, bayağı, trajik ve komik olandan da söz ederek, estetiksel olanı açıklamaktadır

Öte yandan, bilimsel maddeci estetikte, estetiksel olan ile sanatsal olanın birbirinden ayrılmayacağı, estetiğin bu ikisini birden içerdiği görüşü ağır basan bir yönelim olarak ortaya çıkmıştır.

Örneğin, Sovyet estetikçi I. Maza, genel bir kuram ya da bilim olarak estetiğin yalnız sanatı, daha doğrusu sanatsal kültürü değil, bir bütün olarak estetiksel kültürü içerdiğini söylemektedir .

J. Borev, estetiği dünyayı güzelliğin yasalarına göre özümlemenin, estetiksel özümlemenin en yüksek biçimi olarak, sanatta dünyanın imgesel olarak verilişinin en genel ilkeleri olarak tanımlarken , M. Kağan da estetiği gerçekliğin estetiksel olarak özümlenişinin, sanatsal kültürün genel gelişme yasallıklarının bilimi olarak tanımlamaktadır.

Hiç kuşkusuz, bütün bunlar arasındaki karşılıklı etkileşmeler temelde toplumsal pratiğe bağlı olduğu kadar, yine sonunda onunla belirlenen felsefi görüşe de bağlıdır. Çünkü tüm bu alanlarda elde edilen genellendirme ve ortaya konan yöntemler, modelist burjuva estetik içinde değerlendirilebileceği gibi, maddeci estetik içinde de değerlendirilebilir; nitekim de öyle yapılmaktadır.

Bugün, söz gelişi, yeni-pozitivist yapısalcı göstergebilim ve dilbilim olduğu kadar, maddeci göstergebilim ve dilbilim ya da yeni-kantçı simge kuramı olduğu gibi, maddeci simge kuramı da vardır . Bu nedenle, estetikte, daha başından bu yana, gerek estetiğin uzun süre bütünlükle felsefe içinde yer almasından, gerek bugün de estetik biliminin felsefi bir disiplin olarak da sayılmasından ötürü, burjuva görüşlerle maddeci görüşler arasında sürekli karşıtlıklar doğmuştur.